انواع گیربکس های خودروهای سواری
الف) گیربکس دستی (Manual)
- استاندارد (Manual Transmission): رایجترین نوع دندهای. راننده با کلاچ و اهرم دنده، نسبت دنده را مستقیماً انتخاب میکند.
- سکوئنشال (Sequential): دندهها پشت سر هم و معمولاً با دسته یا پدال تعویض میشوند؛ رایج در موتورسیکلت و خودروهای مسابقهای.
- آیامتی (iMT): نمونه جدیدتر دندهای؛ فاقد پدال کلاچ است و سیستم الکترونیکی عمل کلاچگیری را انجام میدهد.
ب) گیربکس اتوماتیک (Automatic)
- اتوماتیک قدیمی (AT): با مبدل گشتاور (تورک کانورتور). رایجترین نوع اتوماتیک. تغییر دندهها با استفاده از سیال هیدرولیک و چرخدندههای سیارهای انجام میشود.
- گیربکس دوکلاچه (DCT): دارای دو کلاچ مجزا برای دندههای زوج و فرد. تعویض دنده بسیار سریع و اسپرت.
- گیربکس ایویتی (CVT): بدون دندهٔ ثابت. از سیستم تسمه و پولی برای ارائه نسبت دنده پیوسته استفاده میکند؛ نرم و کممصرف.
- eCVT: مدل ویژه خودروهای هیبریدی که با موتور برقی هماهنگ میشود.
- گیربکس نیمهاتوماتیک (AMT): همان جعبهدنده دستی که عمل کلاچ و تعویض دنده در آن توسط عملگر (اکچویتور) انجام میشود.
ج) گیربکس خودروهای الکتریکی
ساختار سادهتر با یک نسبت دنده ثابت (Single-Speed)؛ فاقد دنده معکوس (چرخش موتور معکوس میشود).نکته کاربردی: مدلهای جدیدتر گاهی ترکیبی هستند؛ مثلاً اتوماتیک قدیمی با قابلیت تعویض دنبالهای (تیپترونیک) یا CVTهایی که دنده مجازی شبیهسازی میکنند
